Tam Metin
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; hayvan hareketlerinin ve hayvan hastalıklarının daha etkin kontrolünü sağlamak, ülke veya bölgesel eradikasyon programlarının etkin yürütülmesini desteklemek, ilgili birimlerce gerekli sağlık, ıslah, istatistik ve destekleme ödemeleri kayıtlarının daha düzenli tutulması ve değerlendirilmesi amacıyla hayvancılık işletmelerinin belirlenmesi, tescili ile bu işletmelerde bulunan koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, kayıt altına alınması ve hayvan hareketlerinin takibiyle ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; her yaş grubunda bulunan koyun ve keçi türü hayvanların (Mülga ibare:RG-24/5/2022-31845) tanımlanmasını, tanımlamada kullanılacak yöntemi, malzeme tipi ve özelliklerini, numaralama sistemine dair teknik özellikleri, tanımlanan hayvanlar ile bunların bulundukları işletmelerin ve hayvan sahiplerinin kayıt altına alınmasını, bilgisayar destekli veri tabanının kurulması ve işletilmesini, tanımlanan hayvanlar ve bunların barındırıldığı işletmelerle ilgili bilgi ve verilerin değişimini, sistem içerisinde söz konusu hayvanların hareketlerinin takip ve kontrolünün sağlanması için nakil belgesi düzenlenmesini, sürü sağlığına ilişkin bilgiler ile destekleme ödemeleriyle ilgili bilgilerin kaydedilmesini, tanımlanan hayvanlar ve işletmelerin kontrol ve denetimleri ile idari yaptırımlara ilişkin hususları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 7 nci, 8 inci ve 36 ncı maddelerine dayanılarak,
b) Avrupa Birliği Konseyinin 21/2004/EC sayılı Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Kimliklendirilmesi ve Kayıtları Konusunda Sistem Kurulması Tüzüğüne paralel,
c) Avrupa Birliği Komisyonunun 1505/2006/EC sayılı Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Kimliklendirilmesi ve Kayıtlarına İlişkin Yürütülecek Asgari Kontroller Tüzüğüne paralel,
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) (Değişik:RG-3/11/2018-30584) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) Denetçi: Bu Yönetmeliğin sekizinci bölümünde belirtilen kontrolleri yapmak üzere Genel Müdürlük veya il/ilçe müdürlüğü tarafından görevlendirilen resmî veteriner hekimleri veya Bakanlığın yetkilendirdiği kişi, kurum ve kuruluşların görevlendirdiği veteriner hekimleri,
c) Genel Müdürlük: Bakanlığın Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
ç) Hayvan sahibi: Hayvanların mülkiyet hakkını üzerinde bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,
d) (Değişik:RG-3/11/2018-30584) İl/ilçe müdürlüğü: İl/ilçe tarım ve orman müdürlüklerini,
e) İşletme: Bu Yönetmelik kapsamında bulunan hayvanların, veteriner klinik ve poliklinikleri dışındaki, devamlı veya geçici olarak tutulduğu, yetiştirildiği veya beslendiği herhangi bir tesis, kuruluş veya etrafı çevrili açık alan çiftliği durumunda bulunduğu çevreyi,
f) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
g) Kısıtlama: Hayvanların piyasaya arzının, taşınmasının veya işletmeye giriş ve çıkışının yasaklanması, işletmede ve veri tabanında hayvan hareketlerini önlemeye yönelik tedbirleri,
ğ) Kimliklendirici: Hayvancılık konusunda eğitim almış meslek mensupları ile hayvan kimliklendirilmesi konusunda yapılacak bilgilendirme sonunda uygun görülerek Bakanlık tarafından izin verilen yer ve süre içinde kimliklendirme yetkisi verilen kişiyi,
h) Koyun ve keçi türü hayvan: Et, süt, yapağı üretimi, damızlık veya diğer amaçlarla yetiştirilen her yaştaki koyun ve keçileri,
ı) (Değişik:RG-28/11/2020-31318) Nakil belgesi: Resmî veteriner hekim, hayvan sahibi, hayvan satış yeri yetkilisi veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş kişi, kurum veya kuruluş tarafından imzalı olarak veya elektronik ortamda düzenlenen, Ek-2’de yer alan belgeyi,
i) Resmî veteriner hekim: Bu Yönetmelik kapsamında verilen görevleri Bakanlık adına yapan Bakanlık personeli veteriner hekimi,
j) Tanımlama araçları: Hayvanların tanımlanmasında kullanılan plastik kulak küpesi, elektronik kulak küpesi, mikroçip, bolus veya bileklik gibi tanımlama araçlarını,
k) Veteriner sağlık raporu: Hayvan ve hayvansal ürünlerin Kanunda belirlenen sağlık şartlarına uygun olduğunu gösteren, resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından düzenlenen belgeyi,
l) Yetkilendirilmiş veteriner hekim: Bakanlıkta görevli veteriner hekimler dışında, verilecek resmi görevleri yürütmek üzere Bakanlık tarafından yetki verilen veteriner hekimi,
m) (Ek:RG-28/11/2020-31318)Hayvan sağlık zabıtası komisyonu: 20/1/2012 tarihli ve 28179 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bulaşıcı Hayvan Hastalıkları ile Mücadelede Uygulanacak Genel Hükümlere İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre kurulmuş komisyonları,
n) (Ek:RG-18/11/2023-32373) (Mülga:RG-5/9/2025-33008)(4)
o) (Ek:RG-18/11/2023-32373) (Mülga:RG-5/9/2025-33008)(4)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Görev, Yetki, Sorumluluk ve Yükümlülükler
Yetki ve sorumluluk
MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik çerçevesindeki koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, işletmede kayıt altına alınması ve işletmelerin tescili ile ilgili tüm diğer işlemlerin yürütülmesinden Bakanlık yetkili ve sorumludur. Gerektiğinde bu yetkinin bir kısmını veya tamamını Bakanlığın kontrol ve denetimi altında olmak şartı ile ilgili yeterli altyapıya sahip, hayvancılık konusunda faaliyet gösteren kurum, kuruluş, gerçek veya tüzel kişilere devredebilir.
Genel Müdürlüğün görev ve sorumlulukları
MADDE 6 – (1) Genel Müdürlük hayvan hareketleri ve sağlığına yönelik bilgisayar destekli veri tabanının oluşturulması, il/ilçe müdürlükleri arasında bilgi akışının sağlanması, il/ilçe müdürlükleri ile yetki verilen ilgili kurum veya kuruluşların çalışmalarının kontrolü, denetimi, eğitimi ile merkezî veri tabanının işletilmesi, geliştirilmesi ve işlemlerin uygulanması ile yetkili, görevli ve sorumludur.
İl/İlçe müdürlüğünün görev ve sorumlulukları
MADDE 7 – (1) İl/ilçe müdürlüğü kendi yetki, görev ve sorumluluk sahasında bulunan koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak tanımlama araçlarının, bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygunluğunu onaylamak, hayvanları (Mülga ibare:RG-24/5/2022-31845) tanımlamada kullanılacak kulak küpe numaralarını işletmelere tahsis etmek, il içi işletme numaralarının işletmelere tahsisini sağlamak, tanımlanan ve kayıt altına alınan hayvanlar ile bunların bulundukları işletmeleri tescil etmek, 39 uncu maddede belirtilen bilgileri bilgisayar destekli veri tabanına kaydetmek, hayvan sahiplerinin işletmelerindeki koyun ve keçi türü hayvanlar için kayıt tutmalarını sağlamak, tanımlanan ve tescil edilen hayvanlar ile işletmelerin kontrol ve denetimlerini sağlamak, kontrollere ilişkin raporları hazırlamak, gerekli eğitimleri vermek, bu Yönetmelik hükümlerinin ihlal edilmesi halinde gerekli yaptırımları uygulamak ve bu Yönetmeliğin ilgili diğer hükümlerini uygulama konularında yetkili, görevli ve sorumludur.
Hayvan sahibinin sorumluluk ve yükümlülükleri
MADDE 8 – (1) Hayvan sahibi, işletme veya işletmelerinin tescil ettirilmesini ve tescil edilen işletme veya işletmelerindeki koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmalarını sağlamak, doğum, ölüm, kesim, zorunlu kesimleri ile işletmelerine ve işletmelerinden olacak tüm koyun ve keçi türü hayvan hareketleri ile ilgili kayıtları tutmak ve bunları ilgili il/ilçe müdürlüğüne bildirmek, işletmede ölen veya kesilen hayvanların kulak küpelerini il/ilçe müdürlüğüne teslim etmek, işletmelerinin kontrolünde yetkililerce talep edilmesi halinde son üç yıl içerisinde sorumlu olduğu hayvanlara ilişkin orijin, kimliklendirme, varış yeri, yetiştirdiği, naklettiği, pazarladığı veya kesimi yapılan hayvanlara ilişkin bilgileri sunmak ve incelenmesinde denetçilere yardımcı olmak, (Mülga ibare:RG-29/6/2018-30463) (...) düşen kulak küpelerini il/ilçe müdürlüğüne bildirmek ve bu Yönetmeliğin hayvan sahipleriyle ilgili diğer hükümlerinin yerine getirilmesini sağlamak ile sorumlu ve yükümlüdür.
(2) Kayıtlar, Genel Müdürlük tarafından belirlenen şekilde, il/ilçe müdürlüğünün talebi halinde ibraz edilmek üzere yazılı veya bilgisayar veri tabanında en az üç yıl muhafaza edilir.
(3) Hayvan sahibi bu Yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmemesinden, eksik ya da hatalı yerine getirmesinden, vermiş olduğu beyanları nedeniyle oluşacak tüm olumsuzluk ve hatalardan sorumludur.
Alıcı ve satıcıların sorumluluk ve yükümlülükleri
MADDE 9 – (1) Alıcı ve satıcılar, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde aldıkları veya sattıkları koyun ve keçi türü hayvanların hayvan sağlığı ve refahı ile alım ve satımlarına ilişkin gerekli bildirimleri bildirim süresi içinde ilgili il/ilçe müdürlüğüne bildirmekle sorumlu ve yükümlüdür.
(2) Kurban amacıyla hayvan alan ve bu hayvanı kesen alıcıların bildirim yapması zorunlu değildir.
Kesimhane yetkililerinin sorumluluk ve yükümlülükleri
MADDE 10 – (1) Kesimhane yetkilileri, kesim için getirilen koyun ve keçi türü hayvanların bu Yönetmelik hükümlerine göre tanımlanıp, tanımlanmadıklarını ve yanlarında veteriner sağlık raporu veya nakil belgelerinin bulunup bulunmadığını kontrol etmek, bu Yönetmelik şartlarına göre tanımlanmamış, veteriner sağlık raporu veya nakil belgesi bulunmayan ya da belgelerinde yanlış bilgileri bulunan koyun ve keçi türü hayvanların kesimlerine izin vermemek, kesimleri sağlanan koyun ve keçi türü hayvanların nakil belgelerini en az üç yıl süre ile muhafaza etmek, kesimleri sağlanan koyun ve keçi türü hayvanların veri tabanından düşümlerini yapmak, kulak küpelerini biriktirerek Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar gereğince bulundukları yerin il/ilçe müdürlüğünün kontrolünde imhalarını sağlamak ve bu Yönetmeliğin kendileri ile ilgili diğer hükümlerini yerine getirmekle sorumlu ve yükümlüdürler.
(2) Tanımlanmamış veya mevzuattaki şartları taşımayan hayvanların kesimhaneye getirilmesi durumunda yetkilendirilmiş veya resmi veteriner hekim gerekli yasal işlemlerin uygulanmasını sağlamak üzere bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bildirimde bulunmakla yükümlüdür.
Hayvan satış yeri yetkililerinin sorumluluk ve yükümlülükleri
MADDE 11 – (1) Hayvan satış yeri yetkilileri, kurumlarına satış için getirilen koyun ve keçi türü hayvanların bu Yönetmelik hükümlerine göre tanımlanıp, tanımlanmadıklarını, yanlarında veteriner sağlık raporu veya nakil belgelerinin bulunup, bulunmadığını ve veri tabanındaki kayıtlarını kontrol etmek, bu Yönetmelik şartlarına göre tanımlanmamış veya belgesi bulunmayan ya da belgelerinde yanlış bilgileri bulunan koyun ve keçi türü hayvanların hayvan satış yerlerine girişlerine izin vermemek, pazara girişlerine izin verilen hayvanların nakil belgelerini hayvan sahiplerinden teslim almak, satışı olan veya olmayan hayvanlar için nakil belgesi düzenlemek, hayvan sahiplerine teslim etmek ve bu Yönetmeliğin kendileri ile ilgili diğer hükümlerini yerine getirmekle sorumlu ve yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması ve Tescil Sistemi
Sistemin unsurları
MADDE 12 – (1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınması sistemi aşağıdaki unsurlardan oluşur:
a) Hayvanların tanımlanması için tanımlama araçları,
b) İşletmelerde tutulan güncel kayıtlar,
c) Nakil belgeleri,
ç) Bilgisayar destekli veri tabanı.
Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması ve müracaat
MADDE 13 – (1) (Değişik:RG-28/11/2020-31318) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, doğumdan itibaren en geç bir yıl içinde veya ilk bir yılda hayvan işletmeyi terk edecekse işletmeyi terk etmesinden önce, ikinci ve üçüncü fıkralara uygun olarak gerçekleştirilir. Koyun ve keçi türü hayvanlar bu Yönetmelik şartlarına göre tanımlanmaksızın bulunduğu işletmeden nakledilemez.
(2) Bu Yönetmelikle belirlenen süreyi geçtikten sonra koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması, Kanunun ilgili hükümlerine göre hayvan sahibine idarî para cezası verildikten sonra gerçekleştirilir.
(3) Koyun ve keçi türü hayvanlar, hayvan sahiplerinin bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne veya Bakanlıkça yetki verilen kişi, kurum veya kuruluşa müracaatları üzerine, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri çerçevesinde il düzeyindeki il/ilçe müdürlüğünce onaylanmış kulak küpeleri ile tanımlanır.
(4) Hayvanların her iki kulağına da uygulanan kulak küpesi de koyun ve keçi türü hayvanın bireysel olarak tanımlanmasını sağlayacak aynı özgün tanımlama kodunu taşır. (Ek cümle:RG-24/5/2022-31845)(2) Bakanlık, on iki aylıktan önce kesilmek üzere yetiştirilen ve doğduğu işletmeden doğrudan kesimhaneye sevk edilecek koyun ve keçi türü hayvanların sürü bazlı tanımlanabilmesi için tek kulağa uygulanabilecek farklı şekil ve boyutta tanımlama aracı belirleyebilir.
(5) Kulak yapısı kulak küpesi takmaya uygun olmayan koyun ve keçi türü hayvanların ön sağ ayak bileğine bireysel olarak tanımlanmasını sağlayacak özgün tanımlama kodunu taşıyan bilek künyesi takılır.
(6) (Mülga:RG-28/11/2020-31318)
(7) (Mülga:RG-28/11/2020-31318)
(8)(Ek:RG-28/11/2020-31318) İl hayvan sağlık zabıtası komisyonu tarafından alınan kararla, ilin coğrafi yapısı, personel ve araç durumu, iklim şartları, doğal afet, idare kaynaklı gecikmeler veya mücbir sebepler nedeniyle bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tanımlanmayan koyun ve keçi türü hayvanlar, birinci fıkrada belirtilen tanımlama süresine bakılmaksızın tanımlanır. İl hayvan sağlık zabıtası komisyonu kararları takvim yılını kapsar.
Kulak küpelerinin işletmelere tahsisi ve uygulanması
MADDE 14 – (1) Üzerinde (Mülga ibare:RG-24/5/2022-31845) tanımlama numaraları bulunan kulak küpeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde il düzeyindeki ilgili il/ilçe müdürlüğü tarafından kendi görev, yetki ve sorumluluk sahasındaki işletmelere tahsis edilir.
(2) Üzerinde (Mülga ibare:RG-24/5/2022-31845) tanımlama numaraları bulunan kulak küpeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ilgili il/ilçe müdürlüğü veya yetki verilen hayvan sahibi, serbest veteriner hekim, kurum ya da kuruluşlar tarafından kendi görev, yetki ve sorumluluk sahasındaki işletmelerdeki koyun ve keçi türü hayvanlara uygulanır.
Kulak küpelerinin sökülmesi veya değiştirilmesi
MADDE 15 – (1) Kulak küpeleri Genel Müdürlük veya ilgili il/ilçe müdürlüğünün izni olmaksızın hiçbir surette sökülmez veya değiştirilmez.
(2) Kulak küpelerinin Genel Müdürlük veya ilgili il/ilçe müdürlüğünün izni olmaksızın sökülmesi ve değiştirilmesi durumunda Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Düşen veya kayıp kulak küpeleri
MADDE 16 – (1) Hayvan sahibi, tanımlanan bir koyun veya keçi türü hayvanın kulak küpelerinden birinin ya da ikisinin de düştüğünü veya üzerlerindeki bilgilerin silindiğini tespit ederse otuz gün içinde (Mülga ibare:RG-28/11/2020-31318) (…) ilgili il/ilçe müdürlüğüne veya Bakanlıkça yetki verilmiş kurum veya kuruluşlara müracaat eder. Kaybolan ya da silinen kulak küpesinin yerine il/ilçe müdürlüğünün onayından sonra aynı (Mülga ibare:RG-24/5/2022-31845) numarayı içeren yenisi takılır.
(2) (Değişik:RG-24/5/2022-31845) İthal edilen koyun veya keçi türü hayvanların düşen ya da silinen kulak küpesi, ihracatçı ülke tarafından verilen orijinal tanımlama numarasını muhafaza eden ancak Bakanlığın logosunu taşıyan veya varış işletmesinde tahsis edilen tanımlama numarasını içeren yenisiyle değiştirilir.
(3) Bakanlık tarafından alımı ve dağıtımı yapılan kulak küpelerinin düşmesi, kaybolması ya da değiştirilmesiyle ilgili hususlar Bakanlıkça belirlenir.
(4) (Ek:RG-18/11/2023-32373)
(Mülga:RG-5/9/2025-33008)(4)
Kulak küpesi numarasının belgelerde belirtilmesi
MADDE 17 – (1) Tanımlanan koyun ve keçi türü hayvanların kulak küpeleri üzerinde bulunan (Mülga ibare:RG-24/5/2022-31845)numaralar; koyun ve keçi türü hayvanlarla ilgili olarak hazırlanan hayvan sigortaları, hayvan sağlığı ve hayvancılıkla ilgili olarak laboratuvar için numune alınması ve gönderilmesi ile ilgili belgeler, laboratuvar analizleriyle ilgili belgeler ve analiz raporları, yurtiçi hayvan nakilleri için düzenlenenler dâhil hayvancılıkla ilgili her türlü veteriner sağlık sertifikaları, hayvanların sevklerinde düzenlenen nakil belgeleri, hayvan alış ve satışları ile ilgili proforma faturalar, her türlü hayvan sertifikaları, hayvanlardan elde edilen hayvansal ürünlerle ilgili her türlü belgeler ile koyun ve keçi türü hayvanlar ve hayvancılıkla ilgili olarak tanzim edilen diğer belgelerde belirtilir.
Nakil belgesi ile koyun ve keçi türü hayvanların yer değiştirmesi
MADDE 18 – (1) Tanımlanan koyun ve keçi türü hayvanların her bir işletme değiştirmesinde ek-2’de yer alan asgari bilgileri içerecek şekilde nakil belgesi düzenlenir ve hayvanların beraberinde bulundurulur. (Ek cümle:RG-24/5/2022-31845) On iki aylıktan önce kesilmek üzere yetiştirilen ve doğduğu işletmeden doğrudan kesimhaneye sevk edilecek sürü bazlı tanımlanan koyun ve keçi türü hayvanlar için düzenlenecek nakil belgelerinde işletme numarası ve hayvan sayısı belirtilir.
(2) Varış işletmesindeki hayvan sahipleri, nakil belgelerini nakil tarihinden itibaren en az üç yıl boyunca saklar. Bu belgeler il/ilçe müdürlüğü tarafından talep edilmesi hâlinde hayvan sahibi tarafından ibraz edilir.
(3) (Değişik:RG-28/11/2020-31318)Hayvanların varış işletmesine belgeli olarak geldiği ancak bildiriminin süresi içerisinde yapılmadığı veya belgesiz olarak geldiği tespit edilirse Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü gereği hayvan sahibine idari para cezası uygulanır.
(4) Varış işletmesine idari para cezasının verilmesini takiben, hayvanın çıkış işletmesinin bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bilgi verilir. Hayvanların çıkış işletmesinin sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü gereği gerekli bildirimde bulunmadığından dolayı idari para cezası uygulanır ve hayvanların veri tabanından nakli yapılır.
(5) (Değişik:RG-28/11/2020-31318) İşletme ziyaretleri veya aşılama çalışmaları sırasında; üçüncü ve dördüncü fıkraları, 8 inci maddede belirtilen hayvan sahibinin sorumluluk ve yükümlülükleri ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirim süresine bakılmaksızın; ölen veya kesilen hayvanların, ölüm, kesim ve işletmede zorunlu kesim işlemleri veri tabanında kaydedilir. İşletmede fiilen tespit edilemeyen ancak işletmede kayıtlı olan hayvanların nakilleri Bakanlıkça belirlenen işletmeye veri tabanında kaydedilir. İşletmede fiilen bulunan ancak il içinde başka işletmede kayıtlı olan hayvanların nakilleri fiilen bulundukları işletmeye veri tabanında kaydedilir. İşletmede fiilen bulunan ancak il dışında başka bir işletmede kayıtlı olan hayvanların nakilleri, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü gereği idari para cezası uygulandıktan sonra fiilen bulundukları işletmeye veri tabanında kaydedilir.
(6) (Ek:RG-24/5/2022-31845) On iki aylıktan önce kesilmek üzere yetiştirilen ve sürü bazlı tanımlanan koyun ve keçi türü hayvanların kesimhane dışında başka bir işletmede tespit edilmesi durumunda hayvan sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü gereği idari para cezası uygulandıktan sonra bireysel olarak tanımlanır.
Ölüm hâli
MADDE 19 – (1) Koyun ve keçi türü hayvanların ölümleri hâlinde, ölen hayvanlar bulundukları işletmenin işletme defterine/formuna hayvan sahibi tarafından kaydedilir ve bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bildirilir.
Kesimhane dışında acil veya kurban için kesim
MADDE 20 - (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-24/5/2022-31845)
(1) Kesimhane dışında acil kesimi yapılan koyun ve keçi türü hayvanlar hakkında, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği hükümlerine göre hareket edilir.
(2) Kurban için kesilecek koyun ve keçi türü hayvan satışlarında, kesilen hayvanların kayıtlardan düşülmesi maksadı ile satıcı bu hayvanların kurbanlık olarak satıldığını bildirim süresi içinde en yakın il/ilçe müdürlüğüne bildirir.Koyun ve keçi türü hayvanların kaybolması veya çalınması
MADDE 21 – (1) Eğer tanımlanmış koyun ve keçi türü hayvan kaybolur veya çalınır ise, hayvan sahibi yedi gün içinde durumu ilgili il/ilçe müdürlüğüne bildirir. Kaybolan veya çalınan hayvanların durumları il/ilçe müdürlüğünce veri tabanına kayıt edilir.
(2) Çalınan veya kaybolan hayvanlar daha sonra bulunur ise, bulunan hayvanların durumu il/ilçe müdürlüğüne bildirilir ve il/ilçe müdürlüğünce bu hayvanların veri tabanındaki kayıtları güncellenir.
İşletme kayıt defteri/formu
MADDE 22 – (1) Tescil edilen işletmelerdeki koyun ve keçi türü hayvanlar için hayvan sahipleri tarafından Ek-3’te yer alan güncelleştirilmiş işletme kayıt defteri/formu tutulur.
(2) (Mülga cümle:RG-28/11/2020-31318) (…) İşletmeye ait bilgileri içeren işletme kayıt defteri/formu, elle yazılı formda veya bilgisayar ortamında tutulur, en az üç yıl saklanır ve il/ilçe müdürlüğü tarafından talep edilmesi hâlinde hayvan sahibi tarafından ibraz edilir.
İşletme kayıt defterinin/formunun tutulması
MADDE 23 – (1) Hayvan sahibi, işletme kayıt defteri/formunda güncel kayıtları tutar; işletmeye gelen veya işletmeden ayrılan tüm koyun ve keçi türü hayvanların hareketlerini tarih, gittiği veya geldiği işletmenin bilgileri, hayvan sahiplerinin bilgileri ile işletme içindeki tüm koyun ve keçi türü hayvanların doğum, ölüm olaylarını tarihleri ile işletme kayıt defteri/formuna kayıt ederek bildirim süresi içinde bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bildirir.
(2) Genel Müdürlük adına kayıtların kontrolünü yapan denetçinin adı ve imzası raporda bulunur.
İşletme kayıt defteri/formu ve nakil belgelerinin kaybolması, çalınması veya imha edilmesi
MADDE 24 – (Değişik:RG-28/11/2020-31318)
(1) Koyun ve keçi türü hayvanlara ait bilgileri içeren işletme kayıt defteri/formu veya nakil belgeleri kaybolmuş, çalınmış veya imha edilmiş ise hayvan sahipleri bildirim süresi içinde durumu yazılı olarak veya elektronik ortamda ilgili il/ilçe müdürlüğüne bildirir.
Denetim ve kontroller
MADDE 25 – (1) İşletmeler ile koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanması ve tesciline ilişkin kontrolleri ile kesimhane, hayvan satış yeri, kurban kesim yerleri ve sınır kontrol noktalarının bu Yönetmelik çerçevesindeki kontrolleri Genel Müdürlük veya ilgili il/ilçe müdürlüğü tarafından yapılır.
Masraflar
MADDE 26 – (1) 12 nci maddenin birinci fıkrasının (Mülga ibare:RG-29/6/2018-30463) (...) (b) ve (c) bentlerinde belirtilen unsurlara ilişkin masraflar hayvan sahipleri tarafından karşılanır.
(2) Tanımlama araçlarının uygulama ücreti Bakanlık tarafından belirlenir ve güncellenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İthalat ve İhracat
İthal hayvanların kaydı
MADDE 27- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-24/5/2022-31845)(2)
(1) 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ülkeye Giriş Yapan Canlı Hayvanlarda Yürütülecek Veteriner Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik hükümlerine göre kontrollere tabi tutularak ithal edilen koyun ve keçi türü hayvanlar (Mülga ibare:RG-16/5/2024-32548) (Değişik ibare:RG-16/5/2024-32548) on gün içinde varış işletmesinde ve işletmeyi terk etmeden önce, ülke kodu bulunan bireysel tanımlama numarası ile tanımlanmış ise orijinal bireysel tanımlama numarasıyla, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tanımlanmamış ise varış işletmesinde tahsis edilen bireysel tanımlama numarası ile veri tabanına kaydedilir.
(2) (Mülga:RG-16/5/2024-32548)
Avrupa Birliğine üye ülkelerden ithalat
MADDE 28 – (Mülga:RG-24/5/2022-31845)
İhraç hayvanların kaydı
MADDE 29- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-24/5/2022-31845)
(1) Koyun ve keçi türü hayvanların diğer ülkelere ihraç edilmesi durumunda, hayvanların nakil belgeleri ihracatçı tarafından ihracat yapılacak gümrük kapısının bulunduğu ildeki il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Hayvan kayıtlarının veri tabanından düşümü, nakil belgelerinin teslim edildiği il/ilçe müdürlüğü tarafından yapılır.
Avrupa Birliğine üye ülkelere ihraç
MADDE 30 – (Mülga:RG-24/5/2022-31845)
BEŞİNCİ BÖLÜM
İşletmelerin Tanımlanması ve Tescili
Tescil
MADDE 31 – (1) Bünyesinde koyun ve keçi türü hayvan bulunduran tüm işletmeler tanımlanır ve tescil edilir.
İl/İlçe müdürlüğüne müracaat
MADDE 32 – (1) İşletmelerin tanımlanması ve tescili için hayvan sahibi tarafından işletmenin bulunduğu yerdeki il/ilçe müdürlüğüne müracaat edilir.
İşletmelerin tanımlanması
MADDE 33 – (1) İşletmeler, 35 inci maddeye göre her il için ilgili il düzeyindeki il/ilçe müdürlüğünce veya hayvan kayıt sisteminden tahsis edilecek il içi işletme tanımlama numarası ile tanımlanır.
İşletme tanımlama numarası
MADDE 34 – (1) 32 nci maddede belirtilen müracaat üzerine her bir işletme için özgün bir işletme tanımlama numarası tahsis edilir. Aynı hayvan sahibine ait birden fazla işletme bulunması durumunda, hayvan sahibinin her bir işletmesi için ayrı bir özgün işletme tanımlama numarası tahsis edilir.
İşletme tanımlama numaraları
MADDE 35 – (1) İşletme tanımlama numaraları aşağıda belirtilen şekilde tahsis ve kayıt edilir.
a) İşletme tanımlama numarası, iki haneli ülke kodu ve iki haneli il trafik kodundan sonra verilecek en fazla on haneli bir sayıdan oluşur.
b) İşletme tanımlama numarası, bilgisayar destekli veri tabanına, hareket belgelerine ve 36 ncı maddede belirtilen işletme tescil belgesine kaydedilir.
İşletmelerin tescili
MADDE 36 – (1) İşletmenin yerleşik bulunduğu yerdeki il/ilçe müdürlüğü tarafından müracaatı uygun bulunarak değerlendirilen ve işletme veya işletmeleri tanımlanan hayvan sahibine işletme tescil belgesi (Mülga ibare:RG-28/11/2020-31318) (…) teslim edilir.
ALTINCI BÖLÜM
Veri Tabanı
Bilgisayar destekli veri tabanı
MADDE 37 – (1) Genel Müdürlük tarafından 39 uncu madde hükümlerine uygun olarak bilgisayar destekli işlevsel bir veri tabanı kurulur. Bu Yönetmelik gereği talep edilen tüm bilgiler süresiz olarak söz konusu bilgisayar destekli veri tabanında saklanır.
Diğer veri tabanları ile uyumluluk
MADDE 38 – (1) Veri tabanında kayıtlar, ilgili diğer ulusal veri tabanları ile uyumlu ve bunlarla bilgi değişimine uygun olacak şekilde tutulur.
Veri tabanında bulunması gereken bilgiler
MADDE 39 – (1) Bilgisayar destekli veri tabanında asgari aşağıdaki bilgiler bulunur.
a) Hayvanların bulunduğu işletmelerin kayıtları ve her bir işletme için;
1) Ülke kodu ve iki haneli il trafik kodu ayrı olmak üzere en fazla on haneden oluşan bir işletme tanımlama numarası,
2) İşletmenin ait olduğu veya kanuni olarak işletmeden sorumlu hayvan sahibinin adı, T.C. kimlik numarası, işletmenin adresi, coğrafî koordinatları ve varsa telefon/faks numarası ile elektronik posta adresi,
3) Hayvanların bireysel (Ek ibare:RG-24/5/2022-31845) veya sürü bazlı tanımlama numarası,
4) Hayvanların türleri ve ırkı,
5) İşletmede bulunan hayvanların mevcudu,
6) Yetiştirme tipi.
b) Hayvanların hareket bilgileri;
1) Hareket eden hayvan bilgisi ve sayısı,
2) Hayvanların ayrıldığı işletme numarası,
3) Hareket başlangıç tarihi,
4) Hayvanların gideceği işletme numarası,
5) Varış tarihi.
c) Hayvan sağlığı bilgileri;
1) Aşılama bilgileri,
2) Hastalık durumu,
3) Kısıtlamalar.
Veri tabanına kayıt
MADDE 40 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre tanımlanmayan hiçbir koyun ve keçi türü hayvan veri tabanına kaydedilmez.
Veri tabanında bilgi erişimi
MADDE 41 – (1) Bakanlık, ilgili milli mevzuatın hükümleri çerçevesinde bilgi gizliliğinin ve korunmasının sağlanması şartıyla Bakanlık tarafından tanınan üretici ve tüketici örgütleri dahil tüm ilgili tarafların da bu bilgilere erişimleri için gerekli önlemleri alarak paydaşların uygun şartları taşımaları halinde izin verebilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Tanımlama Araçlarına İlişkin Hususlar
Tanımlama araçları
MADDE 45 – (1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin teknik özellikleri ve taşıması gereken şartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Sağlam, büküldüğü zaman kırılmayacak, esnek, yüksek kaliteli plastik materyalden imal edilmiş ve Bakanlık tarafından belirlenen sarı renkte olmalıdır.
b) Hayvanın hayatı süresince dış etkilere ve farklı iklim şartlarına fiziksel olarak dayanıklı ve okunması kolay olmalıdır.
c) Yeniden kullanılabilir olmayan, dişi yaprakla erkek yaprağın birbirinden ayrılmasını engelleyecek yapıda ve kulağa takılı kalacak tarzda dizayn edilmiş olmalıdır.
ç) Kulak dokusuna ve hayvan sağlığına zarar vermeyecek hammaddelerden üretilmiş olmalıdır.
d) 43 üncü maddede belirtilen silinmez ve değiştirilemez bilgileri taşımalıdır.
Plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli
MADDE 46 – (1) Koyun ve keçi türü hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli aşağıda belirtilmiştir.
a) Her bir plastik kulak küpesi, bir erkek ve bir dişi parça olmak üzere iki parçadan oluşur.
b) Her bir plastik kulak küpesi, lazer tekniği ile silinmez şekilde baskılı olarak 43 üncü maddede belirtilen bilgi ve hususları ihtiva eder.
c) Plastik kulak küpesinin dişi yaprağının eni en az 30 mm, boyu en az 40 mm, erkek yaprağının eni ise en az 30 mm, boyu en az 33 mm olacaktır. Plastik kulak küpesi üzerinde yer alan karakterler ile bu karakterlerin boyu erkek ve dişi yaprağın her ikisinde de aynı olacaktır.
ç) Plastik kulak küpesi üzerindeki il trafik kodundan sonraki (Mülga ibare:RG-24/5/2022-31845) numara, küpenin alt kısmında en az 12 mm yüksekliğinde, diğer kısımlar ise en az 7 mm yüksekliğinde olacaktır.
Diğer tanımlama araçları
MADDE 55 – (1) Bir işletmede bir ya da birden fazla koyun ve keçi türü hayvan, 13 üncü maddede belirtilen hükümlerin hiçbirisini karşılamıyorsa, yasal işlemler uygulanana kadar bu işletmeden veya bu işletmeye yapılacak tüm koyun ve keçi türü hayvan hareketlerine kısıtlama uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tanımlanmış koyun ve keçi türü hayvanlara ve tescil edilmiş işletmelere hayvan hastalıklarını önleme amacı dışında veri tabanında kısıtlama konulmaz.
Noksan şartlar
MADDE 56 – (1) 13 üncü maddede belirtilen tanımlama ve kayıt şartlarını sadece kısmi olarak karşılayan koyun ve keçi türü hayvanlar için, noksan şartların karşılanmasına kadar sadece bu hayvanların hareketleri kısıtlanır.
Destekleme ve tazminat
MADDE 58 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre tanımlanmamış koyun ve keçi türü hayvanların yakalanması durumunda, eğer hayvan sahibi yakalanan hayvanların tanımlarını ve hayvanların kendisine ait olduğunu ispat edemez ise, yakalanan bu tür hayvanlar kaçak olarak kabul edilir ve hakkında Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının
(ı) bendi hükümleri uygulanır.
Masrafların ödenmemesi
MADDE 59 – (1) Hayvan sahipleri, 26 ncı maddede belirtilen masrafları ödemezlerse, bu hayvan sahiplerine ait koyun ve keçi türü hayvanlar için veteriner sağlık raporu ve nakil belgesi düzenlenmez. Hayvan sahiplerinin masrafları ısrarla ödememeleri hâlinde bu hayvan sahiplerinin işletmelerinden ve işletmelerine olacak koyun ve keçi türü hayvan hareketleri kısıtlanır.
Bildirim
MADDE 60 – (1) (Değişik cümle:RG-28/11/2020-31318) Hayvan sahibi, işletmesine ve işletmesinden yapılan koyun ve keçi türü hayvan hareketlerini, ölümlerini, işletmede zorunlu kesimlerini, yetiştiricinin kendisine ve işletmesine ait bilgilerini otuz gün içinde, doğumlarını bir yıl içinde ilgili il/ilçe müdürlüğüne bildirir. (Ek cümle:RG-8/7/2019-30825 Mükerrer)(1)Bildirimler elektronik ortamda da yapılabilir. Hayvan sahibi süresi içerisinde bildirimde bulunmaz ise, ilgili il/ilçe müdürlüğü bu işletmeye ve bu işletmeden yapılacak koyun ve keçi türü hayvan hareketlerini kısıtlar ve gerekli bildirimlerde bulunmadığından dolayı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine göre idari para cezası uygular.
(2) Koyun ve keçi türü hayvanların işletme değiştirmelerinde süresi içerisinde çıkış veya varış bildirimi yapılmadığının tespit edilmesi halinde, işletme sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrası (e) bendi hükmü gereği gerekli bildirimlerde bulunmadığından dolayı idari para cezası uygulanır. İdari para cezasının uygulanmasını takiben, hayvanın çıkış veya varış işletmesinin bağlı bulunduğu il/ilçe müdürlüğüne bilgi verilir.
Kesimhane ve hayvan satış yerleri ile ilgili kısıtlamalar
MADDE 62 – (Değişik:RG-24/5/2022-31845)
(1) Tanımlanmamış koyun ve keçi türü hayvanların nakil sırasında yakalanması hâlinde Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hareket edilir.
İşletmede tespit edilen kimliklendirilmemiş koyun ve keçi türü hayvanlar
Madde 63 – (Değişik:RG-4/4/2017-30028)
(1) Bu Yönetmelikle belirlenen süreler içinde tanımlanmamış olduğu tespit edilen koyun ve keçi türü hayvanlar için hayvan sahiplerine, Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendi hükmü gereği idari para cezası uygulanır ve hayvanlar kimliklendirilerek kayıt altına alınır. (Ek cümleler:RG-24/5/2022-31845) Cezalı olarak tanımlanan hayvanlar, kayıt tarihinden itibaren hayvan bazlı kısıt konularak otuz gün süreyle karantina altına alınır, karantina süresi içinde Bakanlıkça belirlenen programlı aşılamaları tamamlanır, karantina süresi içerisinde hayvanların işletmeyi terk etmesi durumunda hayvan sahibine Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereği idari para cezası verilir. Karantinadaki hayvanların kesimhaneye veya geçici kurban kesim yerine sevkleri ile ihracat amaçlı sevkleri karantina süresine bakılmaksızın resmî veteriner hekim tarafından yapılabilir.
(2)(Ek:RG-24/5/2022-31845) Bakanlıkça belirlenen korunmuş bölgelerde, bu Yönetmelikle belirlenen süreler içinde tanımlanmamış olduğu tespit edilen koyun ve keçi türü hayvanlar için Bulaşıcı Hayvan Hastalıkları ile Mücadelede Uygulanacak Genel Hükümlere İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre hareket edilir.
Tanımlama araçlarında tahrifat ve sahtecilik
MADDE 64 – (Değişik:RG-24/5/2022-31845)
(1) Hayvanların tanımlanmasında kullanılan tanımlama araçlarında tahrifat yapanlar, sahtelerini üretenler veya uygulayanlar hakkında Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Yetkili merci tarafından fiilin suç oluşturmadığına karar verilmesi durumunda Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü gereği idari para cezası verilir.
(2) 43 üncü, 44 üncü ve 45 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (d) bentlerinde belirtilen özellikleri taşıyan tanımlama araçları Bakanlıktan küpe firması kayıt belgesi almış firmalar tarafından üretilebilir veya ithal edilebilir. Bakanlıktan küpe firması kayıt belgesi almadan üretim yapanlar veya ithal edenler hakkında Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü gereği Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 65 – (1) 10/2/2009 tarihli ve 27137 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Koyun ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Tanımlama aracı ücretleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 26 ncı maddede belirtilen ve hayvan sahibi tarafından karşılanacak masraflardan tanımlama araçları, Avrupa Birliği-Türkiye malî işbirliği çerçevesince IPA-1-2008 yılı programlaması proje paketi içinde yer alan TR080208 numaralı “Koyun ve Keçilerin Küpelenmesi ve Aşılanması Projesi” kapsamında Bakanlık tarafından proje bitimine kadar karşılanır.
Doğum bildirim süresi
GEÇİCİ MADDE 2 – (Değişik:RG-25/12/2013-28862)
(1) (Değişik ibare:RG-3/11/2018-30584) 31/3/2019 tarihine kadar her yaştaki koyun ve keçi türü hayvana kimliklendirme ve kayıt işlemi yapılır.
Bildirim süresi
GEÇİCİ MADDE 3 –(Ek:RG-30/12/2014-29221 mükerrer)
(1) Herhangi bir nedenle bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerekli bildirimleri yapılmayan koyun keçi türü hayvanların hareket, ölüm, kesim, işletmede zorunlu kesimleri ile yetiştiricinin kendisine ve işletmesine ait bilgiler, 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen bildirim süresine bakılmaksızın (Değişik ibare:RG-3/11/2018-30584) 31/3/2019 tarihine kadar güncellenir.
Yürürlük
MADDE 66 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 67 –(Değişik:RG-3/11/2018-30584)
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
__________
(1) Bu değişiklik yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.
(2) Bu değişiklik yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.
(3) Bu değişiklik 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.
(4) Bu değişiklik 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.
[Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/yonetmelik/7.5.15535-ek.doc)
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin | |
| Tarihi | Sayısı |
| 2/12/2011 | 28130 |
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin | |
| Tarihi | Sayısı |
| 1. | 25/12/2013 | 28862 |
| 2. | 30/12/2014 | 29221 Mükerrer |
| 3. | 4/4/2017 | 30028 |
| 4. | 29/6/2018 | 30463 |
| 5. | 3/11/2018 | 30584 |
| 6. | 8/7/2019 | 30825 Mükerrer |
| 7. | 28/11/2020 | 31318 |
| 8. | 24/5/2022 | 31845 |
| 9. | 18/11/2023 | 32373 |
| 10. | 16/5/2024 | 32548 |
| 11. | 5/9/2025 | 33008 |